English
Bức tranh xuất nhập khẩu Việt Nam nửa đầu tháng 6/2026 tiếp tục ghi nhận quy mô giao thương lớn, với tổng kim ngạch đạt trên 51 tỷ USD chỉ trong 15 ngày. Tuy nhiên, đằng sau mức tăng trưởng tích cực là áp lực nhập siêu đang gia tăng. Trong bài viết này, 3A Logistics sẽ cùng doanh nghiệp cập nhật tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam và những lưu ý quan trọng trong hoạt động logistics.
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM NỬA ĐẦU THÁNG 6/2026
Hoạt động xuất nhập khẩu Việt Nam trong nửa đầu tháng 6/2026 tiếp tục duy trì quy mô lớn, cho thấy sức bật đáng chú ý của nền kinh tế trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động. Theo số liệu sơ bộ, trong 15 ngày đầu tháng 6, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam đạt trên 51 tỷ USD, gần tương đương mức thực hiện của nửa cuối tháng 5.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là cán cân thương mại đang có dấu hiệu mất cân bằng rõ rệt. Trong khi xuất khẩu giảm so với kỳ trước, nhập khẩu lại tăng khá mạnh. Cụ thể, xuất khẩu đạt 24,22 tỷ USD, giảm 6,4% so với nửa cuối tháng trước; nhập khẩu đạt 26,98 tỷ USD, tăng 6,1%. Điều này khiến Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu 2,77 tỷ USD chỉ trong nửa đầu tháng 6.
Nhìn vào tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam giai đoạn này, có thể thấy nhập khẩu tăng không hẳn là tín hiệu tiêu cực. Trong nhiều trường hợp, nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện, máy móc và thiết bị tăng phản ánh nhu cầu chuẩn bị sản xuất cho các đơn hàng xuất khẩu cuối năm. Dù vậy, áp lực nhập siêu kéo dài vẫn là yếu tố doanh nghiệp cần theo dõi sát.
KIM NGẠCH XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM LŨY KẾ ĐẾN NGÀY 15/6/2026
Tính từ đầu năm đến hết ngày 15/6/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam đạt gần 496,7 tỷ USD. Trong đó, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt gần 240 tỷ USD, còn nhập khẩu đạt 256,7 tỷ USD. Như vậy, cán cân thương mại lũy kế nghiêng về nhập siêu 16,8 tỷ USD.
Con số này phản ánh một thực tế quan trọng: tốc độ tăng nhập khẩu đang vượt tốc độ tăng xuất khẩu. Với nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam, nhập khẩu tăng thường gắn liền với chu kỳ sản xuất, đặc biệt khi doanh nghiệp cần nhập nguyên phụ liệu, linh kiện, máy móc để chuẩn bị cho mùa cao điểm xuất khẩu.
Tuy nhiên, nếu xuất khẩu không tăng đủ mạnh trong các tháng tiếp theo, mức nhập siêu có thể tạo áp lực lên cán cân thương mại, tỷ giá, chi phí tài chính và dòng tiền của doanh nghiệp. Đây là lý do các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, thương mại quốc tế và logistics cần theo dõi chặt chẽ biến động của tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam trong nửa cuối năm.
KHU VỰC FDI TIẾP TỤC GIỮ VAI TRÒ CHỦ ĐẠO TRONG XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM
Một đặc điểm nổi bật của hoạt động xuất nhập khẩu Việt Nam là sự đóng góp lớn của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Tính đến ngày 15/6/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của khối FDI đạt 376,2 tỷ USD.
Trong đó, xuất khẩu của khu vực FDI đạt 191 tỷ USD, còn nhập khẩu đạt 185,2 tỷ USD. Điều này cho thấy khối FDI không chỉ đóng vai trò lớn ở chiều xuất khẩu mà còn là nhóm có nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện, máy móc và thiết bị rất cao để phục vụ sản xuất.
Tỷ trọng lớn của FDI là điểm mạnh nhưng cũng là điểm cần nhìn nhận thận trọng. Về mặt tích cực, dòng vốn FDI giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, thúc đẩy kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam và tạo việc làm. Tuy nhiên, sự phụ thuộc lớn vào khối FDI cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực của doanh nghiệp nội địa, đặc biệt trong các ngành công nghiệp hỗ trợ, logistics, vận tải quốc tế, kho bãi, hải quan và quản trị chuỗi cung ứng.
CÁC NHÓM HÀNG XUẤT KHẨU CHỦ LỰC CỦA VIỆT NAM
Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện dẫn đầu xuất khẩu
Trong cơ cấu xuất khẩu, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu với kim ngạch đạt 63,5 tỷ USD tính đến ngày 15/6. Đây là nhóm hàng có vai trò đặc biệt quan trọng trong bức tranh xuất nhập khẩu Việt Nam, nhất là khi nhu cầu toàn cầu đối với thiết bị điện tử, trung tâm dữ liệu, chip, máy chủ và hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo tiếp tục tăng.
Sự tăng trưởng của nhóm hàng điện tử cũng phản ánh vị thế ngày càng rõ của Việt Nam trong chuỗi sản xuất công nghệ. Tuy nhiên, đây vẫn là ngành có tỷ lệ nhập khẩu đầu vào rất lớn, từ linh kiện, bán thành phẩm đến máy móc chuyên dụng. Vì vậy, xuất khẩu tăng thường đi kèm với nhập khẩu tăng, khiến cán cân thương mại của nhóm hàng này cần được theo dõi kỹ.
Máy móc, thiết bị và điện thoại tiếp tục là trụ cột xuất khẩu
Bên cạnh điện tử, nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác đạt gần 30 tỷ USD. Điện thoại các loại và linh kiện đạt khoảng 29 tỷ USD. Đây đều là những nhóm hàng có kim ngạch lớn, đóng góp đáng kể vào tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam.
Các ngành này cho thấy Việt Nam vẫn duy trì thế mạnh trong sản xuất, lắp ráp và xuất khẩu hàng công nghiệp chế biến, chế tạo. Tuy nhiên, biên độ tăng trưởng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhu cầu tiêu dùng toàn cầu, chu kỳ thay thế thiết bị điện tử, chính sách thương mại của các thị trường lớn và khả năng kiểm soát chi phí logistics.
Dệt may, giày dép, gỗ, thủy sản và cà phê giữ vai trò quan trọng
Ngoài nhóm công nghiệp công nghệ cao, các ngành xuất khẩu truyền thống vẫn đóng vai trò lớn trong nền kinh tế. Tính đến giữa tháng 6/2026, hàng dệt may đạt gần 17 tỷ USD, giày dép đạt 10,8 tỷ USD, gỗ và sản phẩm gỗ đạt 7,8 tỷ USD, thủy sản đạt 5,2 tỷ USD và cà phê đạt 4,5 tỷ USD.
Đây là những ngành có sự liên kết lớn với lao động, vùng nguyên liệu, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như hệ thống logistics nội địa. Dù vậy, các ngành này cũng đang đối mặt với nhiều yêu cầu mới từ thị trường nhập khẩu như truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, giảm phát thải, trách nhiệm xã hội và thời gian giao hàng ổn định.
CÁC NHÓM HÀNG NHẬP KHẨU CHIẾM TỶ TRỌNG CAO
Nhập khẩu điện tử và linh kiện đạt mức rất lớn
Ở chiều nhập khẩu, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là nhóm hàng có kim ngạch lớn nhất, đạt 99,2 tỷ USD. Con số này cao hơn đáng kể so với kim ngạch xuất khẩu cùng nhóm, cho thấy nhu cầu nhập đầu vào phục vụ sản xuất điện tử tại Việt Nam vẫn rất lớn.
Điều này không bất thường với một nền kinh tế tham gia sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, nó cũng phản ánh mức độ phụ thuộc vào nguồn cung linh kiện quốc tế. Nếu xảy ra biến động về giá cước, thiếu container, gián đoạn tuyến vận tải hoặc thay đổi chính sách thương mại, doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam có thể chịu tác động trực tiếp.
Máy móc, thiết bị và nguyên liệu sản xuất tiếp tục tăng
Nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng khác đạt 31,2 tỷ USD. Đây là nhóm hàng thường gắn với hoạt động mở rộng sản xuất, đầu tư nhà máy, nâng cấp dây chuyền và thay thế thiết bị.
Việc nhập khẩu máy móc tăng có thể là tín hiệu tích cực nếu nó phản ánh quá trình đầu tư sản xuất dài hạn. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chi phí nhập khẩu, thời gian vận chuyển, điều kiện giao hàng, bảo hiểm hàng hóa và thủ tục hải quan để tránh phát sinh chi phí ngoài kế hoạch.
Năng lượng, nhiên liệu và ô tô tạo áp lực lên nhập khẩu
Các mặt hàng năng lượng và nhiên liệu cũng chiếm tỷ trọng đáng kể trong kim ngạch nhập khẩu. Xăng dầu đạt 5,35 tỷ USD, than đá đạt 4,1 tỷ USD và dầu thô đạt khoảng 4 tỷ USD. Ngoài ra, ô tô nguyên chiếc đạt 2,64 tỷ USD, linh kiện và phụ tùng ô tô đạt gần 3,5 tỷ USD.
Những nhóm hàng này chịu ảnh hưởng lớn từ giá quốc tế, tỷ giá, chi phí vận chuyển và nhu cầu tiêu dùng trong nước. Khi giá dầu duy trì ở mức cao, không chỉ kim ngạch nhập khẩu năng lượng tăng, mà chi phí logistics của nhiều ngành hàng khác cũng bị đẩy lên.
VÌ SAO XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM NHẬP SIÊU TRONG NỬA ĐẦU NĂM 2026?
Tốc độ tăng nhập khẩu vượt tốc độ tăng xuất khẩu
Nguyên nhân trực tiếp của tình trạng nhập siêu là nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu. Trong nửa đầu tháng 6, xuất khẩu giảm 6,4% so với kỳ trước, trong khi nhập khẩu tăng 6,1%. Sự chênh lệch này khiến cán cân thương mại ghi nhận mức thâm hụt 2,77 tỷ USD.
Ở góc nhìn dài hơn, nhập khẩu tăng mạnh có thể đến từ nhu cầu chuẩn bị nguyên liệu cho sản xuất cuối năm. Các doanh nghiệp xuất khẩu thường phải nhập nguyên phụ liệu, linh kiện và máy móc trước khi hoàn thiện đơn hàng. Vì vậy, nhập siêu trong một giai đoạn ngắn chưa chắc là dấu hiệu xấu, nhưng nếu kéo dài, nó có thể tạo áp lực lên chi phí và dòng tiền.
Cơ cấu nhập khẩu tập trung vào đầu vào sản xuất
Một điểm đáng chú ý khi phân tích tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam là cơ cấu nhập khẩu tập trung nhiều vào nguyên liệu, linh kiện và máy móc phục vụ sản xuất. Điều này cho thấy nền kinh tế đang vận hành theo mô hình nhập khẩu đầu vào, gia công, sản xuất và xuất khẩu thành phẩm.
Mô hình này giúp Việt Nam tăng nhanh kim ngạch thương mại, nhưng cũng khiến doanh nghiệp nhạy cảm hơn với biến động nguồn cung quốc tế. Khi chi phí vận tải tăng, lịch tàu biến động hoặc nguồn cung linh kiện bị gián đoạn, hoạt động sản xuất và giao hàng có thể bị ảnh hưởng.
Chi phí vận chuyển và giá dầu gây áp lực lên giá hàng hóa
Chi phí vận chuyển quốc tế là một trong những yếu tố quan trọng tác động đến hoạt động xuất nhập khẩu Việt Nam. Khi giá dầu duy trì ở mức cao, chi phí nhiên liệu, phụ phí vận tải biển, vận tải hàng không và vận tải nội địa đều có thể tăng.
Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, chi phí logistics không chỉ ảnh hưởng đến giá thành mà còn tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh. Một lô hàng có giá bán tốt nhưng phát sinh thêm phụ phí, lưu container, lưu bãi hoặc chậm lịch tàu vẫn có thể làm giảm biên lợi nhuận.
DỰ BÁO TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM TRONG NỬA CUỐI NĂM 2026
Triển vọng xuất khẩu Việt Nam trong nửa cuối năm 2026 vẫn có nhiều điểm tích cực. Nhu cầu đối với nhóm thiết bị điện tử, linh kiện, máy móc và các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng. Đây là yếu tố quan trọng với Việt Nam, bởi điện tử hiện là nhóm hàng xuất khẩu lớn nhất.
Bên cạnh đó, mùa cao điểm sản xuất và tiêu dùng cuối năm tại các thị trường lớn như Mỹ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc có thể thúc đẩy nhu cầu đơn hàng. Các ngành như dệt may, giày dép, gỗ, thủy sản và hàng tiêu dùng cũng có cơ hội cải thiện nếu nhu cầu nhập khẩu phục hồi.
Tuy nhiên, rủi ro vẫn hiện hữu. Doanh nghiệp cần chú ý đến biến động giá cước vận tải, chi phí nhiên liệu, tỷ giá, quy định hải quan, tiêu chuẩn xuất xứ, chính sách thuế và yêu cầu tuân thủ tại thị trường nhập khẩu. Đặc biệt, với các doanh nghiệp có tỷ trọng nhập nguyên liệu lớn, việc lập kế hoạch vận chuyển sớm và kiểm soát chứng từ là yếu tố rất quan trọng.
DOANH NGHIỆP XUẤT NHẬP KHẨU CẦN LƯU Ý GÌ TRONG GIAI ĐOẠN NHẬP SIÊU GIA TĂNG?
Chủ động kế hoạch logistics và booking vận chuyển
Khi nhập khẩu tăng nhanh, nhu cầu vận chuyển quốc tế cũng có thể tăng theo. Điều này dễ dẫn đến tình trạng thiếu chỗ, giá cước biến động hoặc lịch tàu không ổn định trên một số tuyến. Doanh nghiệp nên chủ động lên kế hoạch booking, lựa chọn lịch vận chuyển phù hợp và dự phòng thời gian cho các khâu đóng hàng, thông quan, vận chuyển ra cảng hoặc giao hàng tại kho.
Với hàng xuất khẩu, việc chậm booking có thể khiến doanh nghiệp lỡ lịch tàu, trễ thời hạn giao hàng hoặc phát sinh chi phí lưu kho. Với hàng nhập khẩu, việc không theo dõi sát lịch tàu và chứng từ có thể dẫn đến lưu container, lưu bãi hoặc chậm đưa nguyên liệu vào sản xuất.
Kiểm soát kỹ chứng từ xuất nhập khẩu
Trong bối cảnh thương mại biến động, chứng từ càng cần được kiểm tra chặt chẽ. Doanh nghiệp nên rà soát kỹ hợp đồng, invoice, packing list, vận đơn, chứng nhận xuất xứ, giấy phép chuyên ngành, chứng từ kiểm dịch, hun trùng hoặc kiểm tra chất lượng nếu có.
Sai sót nhỏ trong chứng từ có thể làm chậm thông quan, phát sinh chi phí hoặc ảnh hưởng đến thanh toán quốc tế. Đặc biệt với các thị trường có yêu cầu cao như Mỹ, EU, Nhật Bản hoặc Trung Quốc, doanh nghiệp cần chú ý đến quy định về mã HS, xuất xứ hàng hóa, nhãn mác, tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện giao hàng theo Incoterms.
Tối ưu chi phí vận tải và phương án giao nhận
Trong giai đoạn chi phí vận chuyển có thể tăng, doanh nghiệp không nên chỉ so sánh giá cước đơn lẻ. Một phương án logistics hiệu quả cần được đánh giá trên nhiều yếu tố: tổng chi phí, thời gian vận chuyển, độ ổn định lịch trình, năng lực xử lý chứng từ, khả năng theo dõi hàng hóa và phương án xử lý khi phát sinh.
Tùy từng loại hàng, doanh nghiệp có thể cân nhắc vận chuyển đường biển FCL, LCL, hàng không, đường bộ, đường sắt hoặc vận tải đa phương thức. Với hàng có giá trị cao, hàng cần giao gấp, hàng dễ hư hỏng hoặc hàng phục vụ dây chuyền sản xuất, yếu tố thời gian và độ an toàn có thể quan trọng không kém giá cước.
VAI TRÒ CỦA LOGISTICS TRONG TĂNG TRƯỞNG KIM NGẠCH XUẤT NHẬP KHẨU VIỆT NAM
Sự tăng trưởng của kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam không thể tách rời vai trò của logistics. Khi quy mô thương mại tăng, nhu cầu về vận tải quốc tế, kho bãi, khai báo hải quan, chứng từ, bảo hiểm hàng hóa và quản lý chuỗi cung ứng cũng tăng theo.
Đối với doanh nghiệp, logistics không chỉ là khâu vận chuyển hàng từ điểm A đến điểm B. Đây là một phần quan trọng trong chiến lược kiểm soát chi phí, đảm bảo tiến độ giao hàng và duy trì uy tín với đối tác quốc tế.
Trong bối cảnh nhập siêu gia tăng và chi phí vận chuyển biến động, doanh nghiệp càng cần một đối tác logistics có khả năng tư vấn tuyến vận chuyển phù hợp, kiểm soát chứng từ, phối hợp với hãng tàu, hãng bay, đại lý nước ngoài và xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh.
3A LOGISTICS ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG XUẤT NHẬP KHẨU
Với kinh nghiệm trong lĩnh vực vận tải quốc tế và giao nhận hàng hóa, 3A Logistics hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng phương án logistics phù hợp cho từng tuyến, từng loại hàng và từng mục tiêu chi phí. Doanh nghiệp có thể được tư vấn về vận chuyển đường biển, đường hàng không, vận tải đa phương thức, thủ tục hải quan, chứng từ xuất nhập khẩu và giải pháp giao nhận trọn gói.
Trong giai đoạn thị trường biến động, việc có một đối tác logistics am hiểu nghiệp vụ và có khả năng phối hợp linh hoạt giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro chậm hàng, tối ưu chi phí và đảm bảo tiến độ giao thương quốc tế.
KẾT LUẬN
Bức tranh xuất nhập khẩu Việt Nam nửa đầu tháng 6/2026 cho thấy quy mô thương mại vẫn duy trì ở mức cao, với tổng kim ngạch trên 51 tỷ USD chỉ trong 15 ngày. Tuy nhiên, mức nhập siêu 2,77 tỷ USD trong nửa đầu tháng và 16,8 tỷ USD lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/6 cho thấy áp lực cán cân thương mại đang gia tăng.
Trong thời gian tới, tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam vẫn có cơ hội cải thiện nhờ nhu cầu hàng điện tử, máy móc, dệt may, giày dép, thủy sản và các nhóm hàng chủ lực. Dù vậy, doanh nghiệp cần chủ động hơn trong kế hoạch nhập nguyên liệu, booking vận chuyển, kiểm soát chứng từ và tối ưu chi phí logistics.
Nếu doanh nghiệp cần tư vấn phương án vận chuyển quốc tế, thủ tục xuất nhập khẩu, booking tàu, vận tải hàng không hoặc giải pháp logistics trọn gói, 3A Logistics có thể đồng hành để xây dựng phương án phù hợp, an toàn và hiệu quả cho từng lô hàng.
